Jak angażować mieszkańców w projektowanie przyszłości miasta? Warsztaty Design Sprint w Chełmie

Jak rozmawiać o rozwoju miasta, żeby mieszkańcy rzeczywiście chcieli się angażować? Jak tworzyć procesy konsultacyjne, które nie są jedynie formalnością, ale realną przestrzenią współdecydowania? W jaki sposób budować lokalne rozwiązania odpowiadające na codzienne potrzeby mieszkańców i jednocześnie przygotowujące miasta na przyszłe wyzwania?

Właśnie wokół tych pytań koncentrowały się warsztaty Design Sprint, które odbyły się 5-6 maja w Chełmie w ramach kampanii „Zmieniamy miasto” realizowanej przez Fundację Polska z Natury we współpracy z Klubem Jagiellońskim.

W wydarzeniu udział wzięli mieszkańcy Chełma, przedstawiciele Urzędu Miasta oraz eksperci Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego – dr Michał Dulak i dr Maksymilian Galon. Spotkanie miało charakter warsztatowy i opierało się na wspólnej pracy mieszkańców, urzędników oraz ekspertów nad konkretnym wyzwaniem: jak skuteczniej angażować lokalną społeczność w tworzenie Miejskich Planów Adaptacji.

Miejskie Plany Adaptacji to dokumenty określające, w jaki sposób miasta mogą lepiej przygotowywać się na zmieniające się warunki i coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak fale upałów, intensywne opady czy lokalne podtopienia. Jednak skuteczność takich działań zależy nie tylko od rozwiązań technicznych czy infrastrukturalnych, ale również od jakości dialogu z mieszkańcami.

To właśnie mieszkańcy najlepiej wiedzą, z jakimi problemami mierzą się na co dzień: które miejsca w mieście najbardziej się nagrzewają, gdzie brakuje zieleni, jakie przestrzenie wymagają modernizacji lub jakie zmiany realnie poprawiłyby komfort życia.

Dlatego podczas warsztatów w Chełmie najważniejsze było nie tylko samo planowanie działań, ale przede wszystkim rozmowa o tym, jak prowadzić konsultacje społeczne w sposób bardziej otwarty, zrozumiały i angażujący.

Praca warsztatowa opierała się na wynikach badań oraz rozmów prowadzonych z mieszkańcami Chełma. Pokazują one, że mieszkańcy coraz wyraźniej dostrzegają wpływ ekstremalnych zjawisk pogodowych na codzienne życie, zarówno w wymiarze zdrowotnym, środowiskowym, jak i ekonomicznym.

Wśród najczęściej pojawiających się tematów znalazły się m.in.:

• rosnące temperatury latem,
• komfort funkcjonowania w przestrzeni miejskiej,
• potrzeba zwiększania ilości zieleni,
• kwestie modernizacji budynków i przestrzeni publicznych,
• inwestycje poprawiające efektywność energetyczną,
• bezpieczeństwo i jakość życia mieszkańców.

Jednocześnie mieszkańcy dostrzegają w zmianach i modernizacji miasta szansę rozwojową i możliwość tworzenia bardziej wygodnej, nowoczesnej i przyjaznej przestrzeni do życia.

To ważny wniosek także z perspektywy komunikacji społecznej: mieszkańcy chcą rozmawiać przede wszystkim o jakości życia, bezpieczeństwie, komforcie i przyszłości miasta, a nie wyłącznie o abstrakcyjnych procesach czy dokumentach strategicznych.

Podczas warsztatów uczestnicy wspólnie analizowali, co sprawia, że mieszkańcy angażują się w sprawy lokalne oraz jakie bariery utrudniają udział w konsultacjach społecznych.

Rozmowy dotyczyły m.in.:

• sposobów skuteczniejszego docierania do mieszkańców,
• budowania zaufania do procesów konsultacyjnych,
• prostszego i bardziej zrozumiałego języka komunikacji,
• pokazywania konkretnych korzyści wynikających z planowanych działań,
• tworzenia przestrzeni do realnego współdecydowania,
• lepszego uwzględniania codziennych doświadczeń mieszkańców.

Warsztatowa formuła Design Sprint pozwoliła szybko przejść od diagnozy problemów do wypracowywania pierwszych propozycji rozwiązań. Szczególnie ważne było połączenie perspektywy mieszkańców i urzędników, czyli dwóch grup, które często patrzą na miasto z różnych punktów widzenia, ale mają wspólny cel: poprawę jakości życia w mieście.

Kampania “Zmieniamy miasto” pokazuje, że skuteczne zmiany zaczynają się od współpracy i rozmowy mieszkańców, samorządów i ekspertów, którzy wspólnie szukają praktycznych rozwiązań odpowiadających na lokalne potrzeby.

Doświadczenia z Chełma pokazują również, że mieszkańcy chcą mieć wpływ na kierunek zmian zachodzących w ich mieście. Kluczowe jest jednak tworzenie takich procesów, które będą dla nich dostępne, zrozumiałe i oparte na realnym dialogu. Dobre miasta nie powstają wyłącznie przy biurkach ekspertów. Powstają tam, gdzie mieszkańcy są partnerami w rozmowie o przyszłości swojego miejsca do życia.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom warsztatów za zaangażowanie, otwartość i wspólną pracę na rzecz przyszłości Chełma.