Jak lokalna społeczność ocaliła historyczny krzyż i zjednoczyła wieś
W małych ojczyznach drzemie ogromna siła, która pozwala ożywić zapomnianą historię. Doskonałym tego przykładem jest Glewiec w Małopolsce. W ramach projektu „Zakorzenione”, aktywizującego mieszkanki wsi poprzez sieć liderek realizujących lokalne mini-projekty, tutejsza społeczność podjęła się wyjątkowej misji. Postanowiono ocalić od zapomnienia kluczowe miejsce lokalnej pamięci.
Wszystko zaczęło się od przejęcia opieki nad zabytkowym krzyżem od 80-letniej mieszkanki. Zadanie to wzięło na siebie Koło Gospodyń Wiejskich (KGW). Krzyż ten ma dla Glewca fundamentalne znaczenie – został wzniesiony 20 czerwca 1946 roku jako dziękczynienie za ocalenie wsi przed przejściem wojsk w czasie II wojny światowej. Pierwszy krzyż był drewniany, a obecny postawiono właśnie w 1946 roku. Ponieważ z czasem uległ zaniedbaniu, dzięki projektowi „Zakorzenione” gospodynie, mieszkańcy oraz strażacy z Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) wspólnie go odnowili.
Wspólna praca zintegrowała całą wieś. Strażacy z OSP, działający od 1956 roku i liczący 33 druhów specjalizujących się w działaniach przeciwpowodziowych, aktywnie wspierali tę inicjatywę. Ich zabytkowa strażnica i wieża, wybudowane siłami własnymi druhów w 1957 roku, do dziś służą wspólnocie, m.in. ułatwiając pozyskiwanie funduszy na sprzęt ratowniczy poprzez wieszanie banerów. Współpraca OSP z KGW owocuje wieloma cennymi inicjatywami społecznymi.
Podczas wydarzenia odbyły się też prelekcje historyczne i naukowe. Stowarzyszenie Historyczne Eksploracyjne „Bojowe Schrony Proszowice” przybliżyło wojenne dzieje regionu. Przypomniano historię innego krzyża z około 1900 roku, stojącego przy dawnych okopach z I wojny światowej, oraz zabytkowej kaplicy ufundowanej przez rodzinę Penotów. Z kolei wykłady o „pamięci gleby” i mikrobiologii przybliżyły wpływ chemii na mikroorganizmy i sposoby radzenia sobie ze zmianami klimatycznymi. Projekt udowodnił, że wspólna troska o przeszłość buduje silną przyszłość.