Kongres Podmiotowej Gospodarki – o lokalności, bezpieczeństwie żywnościowym i przyszłości polskiego rolnictwa
25 sierpnia 2025 roku Fundacja Polska z Natury wzięła udział w Kongresie Podmiotowej Gospodarki, który odbył się w Warszawie z inicjatywy Klubu Jagiellońskiego. Wydarzenie zgromadziło kilkudziesięciu ekspertów, praktyków, przedstawicieli rolników, przetwórców, sieci handlowych, środowisk akademickich oraz organizacji pozarządowych.
W centrum tegorocznych obrad znalazła się koncepcja tzw. Lokalnej Półki – rozwiązań legislacyjnych i promocyjnych, które miałyby ułatwić polskim producentom żywności dostęp do rynku, a konsumentom – zakup produktów lokalnych, pochodzących z krajowych gospodarstw i zakładów przetwórczych.
W ramach Kongresu głos zabrał prezes Fundacji Polska z Natury – Krzysztof Perycz-Szczepański, który podkreślił strategiczne znaczenie krajowej produkcji rolno-spożywczej:
„Polskie rolnictwo pełni rolę wykraczającą poza zwykłe ramy gospodarki. To fundament bezpieczeństwa żywnościowego i obronności, ale także kulturowy filar polskiej wsi. Jeśli dziś nie zapewnimy małym i średnim gospodarstwom warunków do rozwoju – grozi nam degradacja lokalnych społeczności i pogłębienie nierówności międzyregionowych.”
Zauważył on także, że ponad 40% rolników obawia się, że ich gospodarstwa nie przetrwają najbliższej dekady, a 90% wyraża frustrację wobec braku skutecznych działań państwa.
Podczas debaty o „Lokalnej Półce” zaprezentowano zarówno stanowiska krytyczne wobec pierwotnego projektu ustawy, jak i konstruktywne propozycje jego reformy. Uczestnicy – reprezentujący m.in. ZPPM, Polską Izbę Żywności Ekologicznej, Związek Młodzieży Wiejskiej, Intermarche, Stowarzyszenie Unia Owocowa, a także przedstawicieli nauki i samorządów – podkreślali konieczność:
- promowania dobrowolnych rozwiązań (np. znakowania lokalnych produktów),
- budowy infrastruktury logistycznej dla małych producentów,
- prowadzenia edukacji konsumenckiej i tworzenia narzędzi cyfrowych (np. aplikacji z mapą lokalnych producentów),
- odejścia od sztywnych zapisów dot. udziału procentowego produktów lokalnych na półkach handlowych.
W dyskusji na temat patriotyzmu gospodarczego oraz definicji „produktu polskiego” wzięli udział:
- Konrad Banecki (Polskie Towarzystwo Gospodarcze),
- Jan Krzysztof Ardanowski (poseł, były minister rolnictwa),
- Artur Krawczyk (analityk, były ekspert ministerstw Finansów i Zdrowia).
- Prowadząca: Agnieszka Jekiełek (Związek Młodzieży Wiejskiej).
Poruszono kwestie powołania specjalnej instytucji weryfikującej pochodzenie produktów, potrzebę ujednolicenia danych administracyjnych oraz promocji różnych „poziomów polskości” produktów.
W kolejnym panelu pn. “Jakich korekt wymaga Europejski Zielony Ład?” udział wzięli:
- Janusz Wojciechowski (były komisarz UE ds. rolnictwa),
- Artur Zawisza (prezes Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu Biogazowego i Biometanowego),
- Wanda Buk (ekspertka Instytutu Sobieskiego, doradczyni Prezydenta RP).
- Prowadząca: Aleksandra Ptak-Iglewska (Gremi Media, Rzeczpospolita).
Uczestnicy dyskutowali o skutkach Zielonego Ładu dla polskiego rolnictwa i przemysłu oraz wyzwaniach wynikających z nowego systemu finansowania WPR i transformacji energetycznej.
W trakcie Kongresu wyraźnie wybrzmiał postulat: wspierajmy lokalnych producentów, ale róbmy to mądrze – nie przez sztywne regulacje, lecz przez mechanizmy zachęt, promocję i ułatwienia. W tym duchu działa także Fundacja Polska z Natury, aktywnie zabierając głos w sprawach kluczowych dla przyszłości polskiej wsi i gospodarki żywnościowej.
