Polska energetyka w klinczu. Nowy odcinek podcastu Fundacji Polska z Natury

Dlaczego Polska wciąż nie ma własnej elektrowni jądrowej, mimo że temat powraca w debacie publicznej od ponad dwóch dekad? Czy decyzja o wyborze amerykańskiego Westinghouse’a faktycznie przesądza sprawę, czy wciąż tkwimy w politycznym i finansowym „klinczu”? Co stanie się z transformacją energetyczną po prezydenckim wecie ustawy wiatrakowej i jakie konsekwencje dla Polski ma unijny system ETS2?

O tych i wielu innych dylematach rozmawiamy w piątym odcinku podcastu Fundacji Polska z Natury z Piotrem Maciążkiem – pisarzem, publicystą i ekspertem ds. energii, redaktorem naczelnym portalu W Zielonej Strefie, autorem książki „Stawka większa niż gaz. Ukryta wojna o niepodległość Polski”.

W rozmowie Maciążek studzi nadzieje na szybkie rozpoczęcie budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. – „Do momentu wbicia pierwszej łopaty pozostanę sceptykiem” – mówi ekspert, zwracając uwagę, że dotychczasowe decyzje opierały się bardziej na deklaracjach politycznych niż na twardych umowach czy bezpiecznym modelu finansowania.

Zwraca uwagę na kluczową różnicę między Polską a państwami, które z sukcesem rozwijają energetykę jądrową – Chinami, Indiami czy Rosją. Tam inwestycje są finansowane w całości ze środków publicznych, podczas gdy Warszawa planuje w dużej mierze oprzeć się na instytuchach komercyjnych. To rozwiązanie oznacza nie tylko wyższe koszty, ale i ryzyko, że projekt stanie się zakładnikiem niestabilności rynku.

Sporo miejsca w podcaście zajmuje także wybór amerykańskiego partnera do budowy elektrowni. Zdaniem Maciążka proces ten budzi poważne wątpliwości proceduralne: brak realnej konkurencji, „spławienie” Francuzów i Koreańczyków oraz decyzje, które mogły naruszyć zasady równego traktowania stron. To sprawia, że całą sprawą zainteresować się może także Komisja Europejska.

Drugim filarem rozmowy jest unijny system ETS2, który od 2027 roku ma objąć sektor transportu i budownictwa. Według Maciążka rząd w Warszawie nie prowadzi poważnych negocjacji merytorycznych w Brukseli – zamiast tego próbuje jedynie przesunąć wdrożenie systemu „na po wyborach”. To sprawia, że decyzje energetyczne w Polsce ponownie są podejmowane nie z myślą o długofalowej strategii, ale o bieżącej kalkulacji politycznej.

W rozmowie nie zabrakło także wątków dotyczących odnawialnych źródeł energii i koncepcji „Tarczy Bałtyk”. Kluczowy problem, na który wskazuje gość podcastu, to brak stabilnego planu rozwojowego i uzależnienie strategicznych inwestycji od logiki sporu partyjnego.

Nowy odcinek pokazuje polską energetykę w szerszej perspektywie – jako obszar, w którym ścierają się interesy globalnych graczy, unijne regulacje, polityczne kalkulacje i potrzeba bezpieczeństwa energetycznego obywateli.