Premiera raportu „Energia i odporność w Polsce oraz Europie Środkowo-Wschodniej”
Przedstawiamy 43 dylematy stojące przed Polską w dziedzinie energii.
Polska potrzebuje wydajnego i odpornego systemu energetycznego. Raport identyfikuje 43 dylematy, które należy rozwiązać po drodze do tego celu. Są one zorientowane wokół klasycznego trylematu polityki zagranicznej, czyli próby pogodzenia bezpieczeństwa dostaw, przystępnych cen i ochrony środowiska.
Raport „Energia i odporność w Polsce oraz Europie Środkowo-Wschodniej” został opracowany przez ekspertów Instytutu Sobieskiego we współpracy z Fundacją Polska z Natury. Został zaprezentowany podczas konferencji „Energy&Resilience”, która odbyła się 29 września w Warszawie.
Pobierz raport „Energia i odporność w Polsce oraz Europie Środkowo-Wschodniej”:
Autorzy dostrzegają, że obszar energetyki należy trwale włączyć do zagadnień związanych z bezpieczeństwem. Wskazują na to chociażby doświadczenia Ukrainy, która zmaga się z atakami na infrastrukturę służącą do generowania i dystrybucji prądu. System energetyczny musi być więc budowany z uwzględnieniem licznych zagrożeń, takich jak wojna, sabotaż, katastrofy naturalne czy ataki cyfrowe. Zabezpieczenia wiążą się jednak z dodatkowym kosztem.
Postępująca elektryfikacja transportu, ogrzewania, przemysłu i ogólnie gospodarki stawia większe wymagania systemowi energetycznemu. Bez dodawania nowych mocy i rozwoju sieci elektroenergetycznych Polsce trudno będzie utrzymać dotychczasowe tempo rozwoju. To również generuje dylematy – szybkość i niski koszt mogą oznaczać kompromisy w obszarze bezpieczeństwa.
“Elektryfikacja to megatrend, który idzie przez cały świat i stawiam tezę, że to się nie zmieni. Musimy się więc do niego dostosować. Pamiętajmy, że najdroższa energia to ta, która nigdy nie została dostarczona”
– przekonywał Mateusz Morawiecki, przewodniczący stowarzyszenia Rozwój Plus, były premier RP podczas konferencji.
System energetyczny przyszłości musi uwzględniać także fakt, że samo odchodzenie od paliw kopalnych nie wyłącza geopolityki energii. Koncentracja kluczowych komponentów i ryzykowne łańcuchy dostaw dotyczą również czystych technologii. Rodzi to pytania o współpracę międzynarodową i kierunki importu.
“Polska strategia energetyczna musi być przygotowana na świat, w którym kryzysy przestają być krótkotrwałe; nakładają się na siebie i są czymś stałym. Bezpieczeństwo nie oznacza braku zagrożeń, oznacza zdolność do ich rozpoznawania i odpowiednio szybkiej reakcji”
– mówił Konrad Wojnarowski, wiceminister energii.
Inwestycje w sektorze energetycznym mogą być źródłem wzrostu gospodarczego i rozwoju rodzimych firm. Warunkiem jest jednak, by wartość dodana w jak największym stopniu była wytwarzana w kraju.
Autorzy raportu dostrzegają, że państwo jest i powinno być kluczowym podmiotem kształtującym system energetyczny. Ma do tego liczne narzędzia, takie jak finansowanie publiczne, regulacje i polityka przemysłowa.
“Suwerenność energetyczna nie jest możliwa, ale jest możliwa dywersyfikacja dostaw, co państwo polskie robi i powinniśmy to kontynuować. Kontekst dyskusji o suwerenności jest jednak dość surrealistyczny, bo nie jesteśmy suwerenni na poziomie regulacyjnym, jesteśmy sterowani przez Unię Europejską”
– komentował wicemarszałek Sejmu i lider Ruchu Narodowego Krzysztof Bosak.
Wreszcie, jak piszą autorzy raportu, wszelkie decyzje podejmowane w obszarze energii w Polsce mają znaczenie także poza jej granicami – ze względu na jej kluczowe położenie mogą dotyczyć całej Europy Środkowo-Wschodniej.
Fundacja Polska z Natury równolegle z premierą raportu uruchomiła projekt „Energia i Odporność”, którego celem jest wypracowanie rozwiązań dla Polski w dziedzinie energii dzięki współpracy ekspertów i przedstawicieli świata polityki.
“Transformacja to nie jest zadanie na jedną kadencję, to wieloletni proces. Dlatego chcemy przez najbliższy rok łączyć ekspertów i polityków, by znaleźć odpowiedzi na pytania postawione w raporcie”
– tłumaczy Krzysztof Perycz-Szczepański, prezes Fundacji Polska z Natury.
Pobierz raport „Energia i odporność w Polsce oraz Europie Środkowo-Wschodniej”: