Czy Polska przyciągnie centra danych AI? Szanse i zagrożenia

Ogólnoświatowa debata wokół sztucznej inteligencji dotyka wielu kontrowersji, w tym pytania, które państwa uplasują się wysoko w łańcuchu wartości, a które będą jedynie konsumentami technologii. W poniższej analizie pochylamy się nad tym, czy Polska ma szanse przyciągnąć inwestycje w centra danych oraz czy jeżeli się to wydarzy, jej mieszkańcy rzeczywiście na tym skorzystają. 

Centra danych to obiekty służące do przechowywania, przetwarzania i dystrybucji wirtualnych informacji. Mają kluczowe znaczenie dla funkcjonowania współczesnych silnie scyfryzowanych gospodarek. Dzięki nim możliwe są usługi chmurowe, funkcjonowanie handlu internetowego, komunikacji, usług publicznych świadczonych online, sztucznej inteligencji i ogólnie rzecz ujmując, internetu w dzisiejszym kształcie. Obecnie buduje się ich coraz więcej m.in. ze względu na zapotrzebowanie na moc obliczeniową stwarzane przez AI.  

Centra danych w Polsce

Dzieje się to także w Polsce. Według wyliczeń Polish Data Center Association (PLDCA) w 2025 roku sektor wygenerował 10,6 mld złotych wartości dodanej brutto dla gospodarki, 10 proc. tego, co rolnictwo, jednak przy 25-krotnie mniejszym zatrudnieniu. Za dwie trzecie tej kwoty odpowiadało bezpośrednio funkcjonowanie centrów danych. Reszta przypada na inne branże, takie jak budowlana, energetyczna, usługi IT i inne, a także związana jest z wydatkami osób mających zatrudnienie dzięki centrom danych. PLDCA szacuje, że każdy 1 MW mocy centrów danych generuje dalsze inwestycje cykliczne w sprzęt na poziomie 20-40 mln euro w ciągu ok. 5 lat. 

Polska odpowiada za 30 proc. mocy centrów danych w Europie Środkowo-Wschodniej. To jednocześnie jedynie 2 proc. w całej Europie, choć jest szóstą gospodarką w UE. Rynek w kraju podwoił się w latach 2021-2024. W samym 2023 roku wzrósł o 43 proc. rok do roku.

Polskie przewagi…

Polska posiada pewne przewagi konkurencyjne względem klasycznych europejskich lokalizacji dla tego typu inwestycji, czyli Frankfurtu nad Menem, Londynu, Amsterdamu, Paryża i Dublina, znanych w branży jako FLAP-D. To przede wszystkim położenie – stanowi łącznik pomiędzy zachodnią, północną i środkowo-wschodnią Europą, a także naturalnie niskie temperatury, co zmniejsza koszty chłodzenia. Inne przewagi konkurencyjne to niskie koszty ziemi, budowy i pracy oraz wykwalifikowana i liczna (778 tys. osób w 2025 r.) kadra z branży ICT. 

Średnie temperatury w wybranych państwach UE. Źródło: Polish Data Center Association

…i bariery

Są oczywiście także bariery. To przede wszystkim wysokie ceny energii elektrycznej. Według Eurostatu Polska w drugiej połowie 2025 roku była na 9. miejscu pod względem średniej ceny prądu dla odbiorców innych niż gospodarstwa domowe w Unii Europejskiej. Co istotne, miała najwyższy poziom dodatkowych opłat i podatków – stanowiły one aż 36 proc. Jest to związane m.in. z oparciem systemu energetycznego o bloki węglowe (61,3 proc. produkcji energii w 2025 r. według Urzędu Regulacji Energetyki) i opłatami w ramach systemu ETS. 

Ceny energii dla odbiorców innych niż gospodarstwa domowe w UE w drugiej połowie 2025 r. Źródło: Eurostat

Pojawiają się co prawda wątpliwości metodologiczne – według Instytutu Reform wynika to z błędu metodologicznego i realne opodatkowanie jest znacznie niższe. Jednak oficjalne statystyki podają właśnie 36 proc. i trzeba liczyć się z tym, że są one brane pod uwagę przez potencjalnych inwestorów rozważających budowę centrów danych w Polsce.

Przykład Finlandii

Jak istotne są ceny energii pokazuje przypadek Finlandii. Obowiązują w niej najniższe stawki dla odbiorców innych niż gospodarstwa domowe. We wrześniu Google ogłosił, że zainwestuje w tym kraju w fabryki AI 13 mld euro. Wcześniejsze inwestycje w centra danych opiewają na 43 mld euro.

Finnish Data Center Association wylicza, że w 2025 roku centra danych w kraju miały moc 285 MW, w 2030 może ona przekroczyć 1,5 GW, a wszystkie planowane inwestycje szacowane są na 3,4 GW z zastrzeżeniem, że część z nich może nie zostać zrealizowana. 

Polskie plany energetyczne

Według polskiego odpowiednika tego stowarzyszenia obecnie centra w Polsce mają łącznie 250 MW mocy, w 2031 ma być to 550 MW. Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) prognozują z kolei 2,6 GW w 2035 i 5 GW w 2040. Szacują także wzrost zużycia energii przez centra danych: w 2024 było to 0,6 TWh, w 2036 ma być już 17,4; w 2040 – 29,4 TWh.

Dane te pokazują, że inwestycje w system energetyczny i instalowanie nowych mocy są konieczne dla przyciągnięcia i obsługi inwestycji. Rząd w czerwcu przyjął Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK) do 2030 r. z perspektywą do końca przyszłej dekady. Zakłada on zwiększenie produkcji energii elektrycznej z obecnych 180 TWh do 270 TWh w scenariuszu ambitnym i do 249 TWh w bazowym w roku 2040. Jeżeli ten drugi zostanie zrealizowany i sprawdzi się prognoza PSE, zapotrzebowanie centrów danych pochłonie 43 proc. nowej produkcji energii. 

KPEiK zakłada oparcie miksu o OZE i atom (odpowiednio 66-69 proc. i 16 proc. produkcji), a także całkowite odejście od węgla w 2040 r. Dzięki temu Polska uniknie wzrostów cen energii związanych z opłatami ETS, które według prognozy zawartej w planie mają wzrosnąć z około 87 euro za tonę CO2 obecnie do 300 euro w roku 2040 (w cenach z 2024 r.). Koszt produkcji energii elektrycznej według szacunków Think ING ma spaść z ok. 140 euro za MWh w roku 2025 do ok. 115 euro w 2040 (w cenach z 2024 r.).

Prognozowana zmiana cen energii w Polsce do roku 2040 (w euro według cen z 2024 r.). Źródło: Think ING, KPEiK

Wyścig w Unii Europejskiej

Należy też zauważyć, że w sygnalizowaniu gotowości do reformy systemu energetycznego wobec potencjalnych inwestorów wskazany jest pośpiech. W Unii Europejskiej obserwowany jest obecnie trend budowania suwerenności cyfrowej, związany z niepokojem o zależność od USA i Chin. 

W lipcu 2026 r. Komisja Europejska ogłosiła przetarg na budowę do siedmiu gigafabryk AI w Unii Europejskiej. Chce wydać na ten cel 10 mld euro i przyciągnąć kolejnych 20 mld w postaci inwestycji prywatnych. Oferty będą przyjmowane do 12 listopada, a wybrane podmioty zostaną wskazane na początku przyszłego roku. Skala jest ogromna – jeżeli obiekty powstaną, moc centrów danych dla AI w UE podwoi się. 

Inwestycje a bezpieczeństwo

W przypadku wysokonakładowych inwestycji w centra danych niezwykle istotne jest także bezpieczeństwo. Wskazują na to niedawne doświadczenia z Bliskiego Wschodu. Amazon Web Services poinformował w połowie września, że nie udało mu się przywrócić dostępu do centrum obliczeń chmurowych w Bahrajnie oraz kilku centrów przechowywania danych w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Obiekty zostały uszkodzone w marcu w wyniku irańskich nalotów, będących odpowiedzią na amerykańsko-izraelską operację Epic Fury. 

Agencja Reuters twierdzi, że władze ZEA rozważają zmianę planów w odniesieniu do gigafabryki AI w Abu Zabi, która docelowo miała mieć moc 5 GW. Wśród omawianych rozwiązań jest budowa sieci rozproszonych obiektów oraz ulokowanie części z nich pod ziemią. Zwiększyłoby to bezpieczeństwo, jednak wiązałoby się z wyższymi kosztami. 

Polska, położona w sąsiedztwie Rosji i granicząca z państwem objętym wojną, musi liczyć się z obawami inwestorów dotyczącymi bezpieczeństwa centrów danych. Zmniejszyć je mogą inwestycje w obronność, szczególnie w systemy obrony przeciwlotniczej. 

Centra danych a lokalne społeczności

Wreszcie przy budowie centrów danych należy zwrócić uwagę na kontrowersje związane z kosztami dla lokalnych społeczności. Problem narasta – według firmy Carbon Direct, w związku z oporem społeczności lokalnych w USA od stycznia 2024 roku do maja 2026 roku wstrzymane zostały inwestycje warte ponad 170 mld dolarów. 

Obawy dotyczą zużycia wody w związku z chłodzeniem, podwyższenia cen energii przez większe zapotrzebowanie, zanieczyszczenia powietrza, zaburzenia gospodarki przestrzennej terenów wiejskich i braku przejrzystości procesów inwestycyjnych. Warto zauważyć, że Google w Finlandii na mocy umowy inwestycyjnej będzie kupować 50 proc. energii produkowanej przez jeden z bloków jądrowych przez 22 lata. 

Pokazuje to, że konieczne mogą być odpowiednie regulacje. W sierpniu Dania wprowadziła przepisy, które umożliwiają rządowi decydowanie w sytuacjach awaryjnych, kto ma w pierwszej kolejności otrzymywać energię elektryczną. Odbiorcy indywidualni i mali przedsiębiorcy mają najwyższy priorytet, centra danych najniższy. Należy oczywiście mieć na uwadze, że zbyt restrykcyjne przepisy mogą odstraszyć inwestorów.

Z problemu zdają sobie sprawę też firmy. Amazon na przykład planuje wybudować elektrownię gazową o mocy 7,6 GW w Pecos w Teksasie dla swoich centrów danych. Dzięki temu zmniejszone będzie obciążenie publicznej sieci. Być może jest to pewien krok w kierunku zmniejszenia zjawiska uspołecznienia kosztów, jednak należy zauważyć, że według dokumentów, do których dotarł The New York Times w tej sprawie obiekt może emitować do 33 mln ton dwutlenku węgla rocznie. 

Microsoft, Google, Amazon i Meta podpisały natomiast umowy ws. inwestycji w bloki jądrowe na potrzeby centrów danych.  

Sprzeciw w Polsce

W Polsce także pojawia się sprzeciw. W Bielsku-Białej rozpoczęły się protesty w związku z budową centrum danych o mocy, według najnowszego komunikatu inwestora, 125 MW (wcześniej pojawiała się liczba 300 MW). Mieszkańcy obawiają się dużego zużycia prądu i przede wszystkim wody, chociaż inwestor mówi o wodzie przemysłowej, obiegu zamkniętym i wynikających z tego oszczędnościach.  

Co robi państwo Polskie? Na razie istnieją pewne miękkie wskazania. Pod koniec czerwca 2026 r. Ministerstwo Energii przedstawiło Strategię Transformacji Ciepłownictwa do roku 2040 r. Zakłada ona przebudowę systemu ciepłowniczego m.in. w kierunku wykorzystania ciepła odpadowego, w tym z centrów danych. Zobowiązuje do tego też unijna dyrektywa ws. efektywności energetycznej. Nie została ona jednak w pełni zaimplementowana i Komisja Europejska wszczęła w związku z tym postępowanie wobec Polski w zeszłym roku. 

Brakuje generalnie dedykowanego zestawu przepisów wokół centrów danych odnoszących się do gospodarki przestrzennej, zużycia wody i prądu oraz rekompensat dla społeczności lokalnych. 

Autor: Eugeniusz Romer

Źródła

Cawley C., Google invests $15bn in Finland and secures 500 MW power from Soviet-era nuclear power plant till 2050, TechRadar, 15.09.2026, https://www.techradar.com/pro/google-invests-usd15bn-in-finland-and-secures-500-mw-power-from-soviet-era-nuclear-power-plant-till-2050

Cornwell A., Ayyub R., Azhari T., UAE revises AI data center plan after Iranian attacks, sources say, Reuters, 11.09.2026, https://www.reuters.com/world/middle-east/uae-revises-ai-data-center-plan-after-iranian-attacks-sources-say-2026-09-11/

Delatey F., Amazon’s AWS is unable to restore access to Bahrain, one UAE cloud data zone after war, Reuters, 15.09.2026, https://www.reuters.com/world/middle-east/amazons-aws-is-unable-restore-access-bahrain-one-uae-cloud-data-zone-after-war-2026-09-15/

Eurostat, Electricity price statistics, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Electricity_price_statistics

Gutierrez G., Why AI data centers are being blocked, Carbon Direct, 11.08.2026, https://www.carbon-direct.com/insights/why-ai-data-centers-are-being-blocked

Helbin A., Dawna polska fabryka Fiata zmieni się w park dla przemysłu i AI. W grze jest 2,5 mld dolarów, WNP, https://www.wnp.pl/tech/dawna-polska-fabryka-fiata-zmieni-sie-w-park-dla-przemyslu-i-ai-w-grze-jest-2-5-mld-dolarow,1078978.html

Humphreys S., Amazon building the US’ biggest gas plant for data centres, Data Centre Magazine, https://datacentremagazine.com/news/amazon-building-the-us-biggest-gas-plant-for-data-centres

Janik K., Śniegocki A., Poland’s electricity taxes are lower than those reported by Eurostat. Why is that?, Instytut Reform, lipiec 2026, https://ireform.eu/wp-content/uploads/2026/07/Polands-electricity-taxes-are-lower-than-those-reported-by-Eurostat.-Why-is-that.pdf

Kasek L., Benecki R., Poland’s 1000-page energy plan: big ambition, challenging to deliver, ING Think, 1.07.2026, https://think.ing.com/opinions/polands-1000-page-energy-plan-big-ambition-challenging-to-deliver/

Komisja Europejska, EU launches AI Gigafactories call to boost Europe’s computing capacity and unlock more than €30 billion in investment, 30.07.2026, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/eu-launches-ai-gigafactories-call-boost-europes-computing-capacity-and-unlock-more-eu30-billion

Mathis W., Denmark publishes emergency grid law that puts data centers last, Bloomberg, 20.08.2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-08-20/denmark-publishes-emergency-grid-law-that-puts-data-centers-last

Ministerstwo Energii, Nowa architektura polskiego ciepłownictwa – kierunek rozwoju sektora do 2040 roku, https://www.gov.pl/web/energia/nowa-architektura-polskiego-cieplownictwa-ministerstwo-energii-wyznacza-kierunek-rozwoju-dla-sektora-do-2040-roku

Polish Data Center Association, Ecosystem Guide Poland, grudzień 2025 (aktualizacja 29.01.2026).

Polish Data Center Association, PwC Polska, Powering the Economy. The Economic Impact of Data Centres in Poland, czerwiec 2026.

Rannikko H. et al., Market Study – Data Center Industry in Finland. Impact Modeling, Finnish Data Center Association / Ramboll, wrzesień 2025, https://www.fdca.fi/wp-content/uploads/2025/09/FDCA-Market-Study-Impact-Modeling.pdf